Felsefe-Düşünce

Cinsiyetler gerçekten biyolojik, fizyolojik, ‘doğal’ şeyler midir? Yoksa toplumsal olarak yazılan, kültürel üretimin ve toplumsal cinsiyet normlarının şekillendirdiği ilişkilerin meyvesi midir? Doğumhane önünde (veya nadiren de olsa içinde) bekleyen yakınları ve hemşirenin muştusunu hayal edin: “Kız..

Kötu¨lu¨k, bilinen kabullerle açıklanmaya ihtiyaç duymayacak açıklıkta ve bu(a)radadır; ama “gözleri ve kulakları hakikate kapalı olanlar” için artık iyilikten ayırt edilemeyecek kadar iyiliğin sınırlarına açılmış kuzu postunda tilkidir.Yaylagu¨l Ceran Karataş’ın uzun yıllardır u¨zerinde çalıştığı “..

İster uyanık ister uykuda olalım, bizi ikna edecek tek şey yalnızca aklımızın apaçıklığıdır.René Descartes, bir düşünce gezgini olarak, hazır bulduğu hiçbir fikirle yetinmeyip, düşüncenin emin beldesine doğru adım atmaya cesaret edebilen büyük bir deha, Batı felsefesini etkileyen en büyük filozoflar..

Platon dünyayı görünenler ve düşünülenler olmak üzere ikiye ayırdığında, tarihin ve tarihselliğin, hakikat arayışının önünde bir engel olarak görülmesinin de yolunu açmıştı. Nietzsche, filozofları ‘tarih duygusu’ndan yoksun oldukları gerekçesiyle kıyasıya eleştirirken, tarihe karşı kemikleşmiş önyar..

Fransız edebiyatçı ve filozof Marquis de Sade’ın bu kitabı, Tanrı’yı özgün ve benzersiz bir durumdan yola çıkarak düşünmektir. Ona göre ateizm, şiddetli ve çelişik bir fetihtir; çocukluğumuzun korkunç oyuncaklarının insanlığın yüreğinden ve belleğinden tamamen sökülüp atılmasıdır.Ne Tanrı ne de din ..

Filozof, psikanalist ve dilbilimci Luce Irigaray bu kitabında dil ve söylem bağlamında Antik Yunan ustalarından günümüze dek kadının unutuluşunu ele alıyor. Başlangıçta hakikate ilham veren dişi iken, ‘usta’ bunu gizli tutar. Böylece dilin evi, bir tür mezara dönüşür. Beslendiği Tanrıçayı, doğayı, k..

“Başlangıçta hiçbir şey bilmiyordunuz, inanırım; sonra şüphelendiniz. Şimdi her şeyi biliyorsunuz ama hâlâ susuyorsunuz.”SartreGeçmişte ve günümüzde çok sayıda entelektüel, kökleri hayata bakışta yatan nedenlerle çağımızın acı gerçeklerine, idamlarına, katliamlarına, soykırımlarına göz yummakta, bun..

Bu kitap, Kant’ın hayattayken yayımladığı son eseridir. Ancak. 2. Frederick William’ın baskıcı tedbirleri nedeniylebasılması kolay olmamış ve Prusya sansürünün düşmanca gözetimi altında yayımlanmıştır.Kitap, yalnızca bireysel akla karşı sorumlu olan Felsefe Fakültesi ile öğretileri ve uygulamaları k..

Varlık, düşünce ve dil arasındaki bağlantıları ‘haritalandırmak’ felsefenin başlıca hedeflerinden biri olagelmiştir. Yirminci yüzyılın istikrarsız, yeniliklere ve değişimlere gebe düşünsel coğrafyasında böyle bir harita çıkarmanın öncelikle güvenilir ve istikrarlı düşünme araçlarına sahip olmaktan g..

Bu kitapta, evrim teorisi merak uyandırıcı altı büyük soru etrafında tartışılmaktadır. Kısır bir döngü içerisine çekilen evrim tartışmaları bu döngüden çıkarılarak bilimsel yönleriyle incelenmektedir.Ben maymun muyum? Evrim neden bir kuram olarak ele alınır? DNA nedir ve evrim sürecine etkileri nele..

İngiliz filozof John Stuart Mill, bu kitapta, çağdaşı ve takipçisi olduğu Auguste Comte’un pozitivist düşünme tarzını, köklerini ve karakteristiklerini ortaya koymaktadır. Aynı zamanda yazar, pozitivist bilim felsefesinin temel konularından olan bilimler sınıflaması ve üç hâl yasasını; sosyolojinin ..

Doğuştan gelen ideler var mıdır? İnsan zihni bir ‘boş levha’ mıdır yoksa işlenmeyi bekleyen bir ‘damarlı mermer’ mi? Bilgimizin temeli deneyim ve duyular mıdır, yoksa akıl mı?Bu sorular İngiliz deneyci filozof John Locke ile Alman rasyonalist filozof Leibniz’i karşı karşıya getirir. Locke, İnsanın A..

Felsefi yöntem problemini merkezine alan bu kitap, İngiliz filozof R. G. Collingwood’un felsefenin doğası üzerine düşünümünün bir ürünüdür. Felsefenin felsefesi ya da metafelsefi bir çaba olarak bu düşünüm olmadan felsefe problemlerini hakkıyla çözümleyebilmek, hatta ortaya koymak dahi mümkün değild..

İnsanlık, 17. yüzyıl astronomi ve kozmolojisi, 18. yüzyıl fizik ve kimyası, 19. yüzyıl jeoloji ve biyolojisi ile yeni bir dünyaya adım attı. Bacon’dan beri bilginin güç olduğu şiarıyla yaşamışken, kucağımıza düşen atom bombaları kimin/neyin eseriydi? Felsefede yeniden inşa sorununun çıkış noktası be..

Fransız filozof Gaston Bachelard, 20. yüzyıl felsefesine yön veren en özgün isimlerden biridir. Onun fenomenoloji ve psikanalizle örülü yapıtı, bilim üzerine sürekli bir düşünüm sunarken arka planına insanın yaratıcı veya şiirsel yönünü alır.Bu kitap, Bachelard’ın zamanın ve fiziksel dünyanın doğası..

Einstein’ın 20. yüzyılın başında ortaya attığı görelilik kuramı çığır açıp modern fizik biliminin çehresini sonsuza dek değiştirdi. Bu dâhiyane ve yenilikçi kuram, bilim insanları arasında ilk andan itibaren heyecanla karşılandıysa da felsefi içermeleri nedeniyle dönemin felsefecileri arasında kuşku..

Zettel’de yer alan metinleri, Wittgenstein bir araya getirmis ve bir kutu içinde geride bırakmıstır. Çogunlugu, 1945-48 yılları arasında dikte ettigi daktilo yazılarından olusmaktadır. Bu kutu, Wittgenstein’ın özellikle yararlı bulduğu ve son yapıtına eklemeyi düsündüğü mülahazaları içermektedir. Mu..

İtalyan filozof Benedetto Croce’nin Estetik eseri yalnızca İtalyan felsefesi ile sınırlı kalmayarak İngilizce, Fransızca, İspanyolca, Macarca ve Çekçe çevirileri ile Avrupa felsefesini güçlü bir şekilde etkilemiş başyapıtlardandır. Croce’nin yalnızca estetik değil, tarih ve felsefe anlayışını ortaya..

Bu kitap, Amerikan Pragmatizminin öncülerinden John Dewey’in dine ilişkin görüşlerini ortaya koyduğu başlıca eseridir. William James’in Dinsel Deneyimin Çeşitleri, Paul Tillich’in İmanın Dinamikleri ve Martin Buber’in Ben ve Sen’i gibi, modern dünyada tinsellik sorusuna yönelen 20. yüzyılın diğer kl..

“Her edimin bir amacı olmalıdır. Acı çekmeliyiz, didinmeliyiz, oyundaki yerimizin bedelini ödemeliyiz, fakat bütün bunlar görmek içindir veya hiç olmazsa başkalarının bir gün görebilmesi için.Düşünce olmayan her şey salt yokluk­tur, zira biz ancak düşünceyi düşünebiliriz ve şeylerden bahsetmek için ..

Elinizdeki kitap, analitik felsefenin doğuşuna ve gelişimine bir giriş niteliğindedir. 20. yüzyılın başında felsefe, düşün tarihçilerinin devrimler olarak adlandırdığı, ani gelişim devirlerinin birinden geçti. Analitik felsefe devrimi İngiltere’de patlak verdi ve bu devrimin liderleri Moore, Russell..

Bu kitap, üç orijinal düşünürün; Charles S. Peirce, William James ve John Dewey’in düşüncelerine giriş niteliğindedir. Bu üç Amerikalı filozof, çağdaş felsefeye yön veren en önemli düşünürler arasındadır. Onların felsefeleri, felsefenin geleneksel alanları; mantık, epistemoloji, metafizik, estetik, ..

Şair ve felsefeci Kenan Sarıalioğlu, kendi yazılarını da barındıran Spinoza: Bir İspinozun Sevgi Çağrısı eseriyle, Spinoza’nın temel eserleri, Anlama Yetisinin İyileştirimi Üzerine, Ethika, Teolojik-Politik İnceleme, Kısa İnceleme ve Mektuplar’dan seçkileri; André Cresson’un Spinoza’nın yaşamı, yapı..

Bu kitap, Amerikalı filozof William James’in deneyim ve zihin felsefesi üzerine temel metinlerinden oluşmaktadır. Davranışlardan yola çıkarak insan psikolojisinin arka planındaki mekanizmayı keşfetmeye çalışan James, bilişsel işlevleri açıklamaya yöneldiğinde bilinç meselesiyle karşılaşır. Pek çok f..

Vicdan konusunda yazılmış eserlerin neredeyse hepsi, vicdanın başarısına ve övgüsüne odaklanmıştır. Bunlara tek yönlü, vicdanı yüceltmeye teşvik eden bir bakış hâkimdir. Oysa insanı yücelten ne varsa, ilk anda fark edilemeyen kimi başka yanlarıyla onu aşağı da çeker.Bu eser, vicdanın yapısı ve işley..

Kant’ın eleştiri öncesi yapıtlarının en önemlilerinden biri olan Evrensel Doğa Tarihi ve Gökler Kuramı, aynı zamanda astronomi ve kozmoloji tarihinde bir kilometre taşı niteliğindedir. Bu yapıtın bilim tarihindeki yerinin yanı sıra Kant’ın zihinsel gelişimindeki yerini görerek bir sonuca varmamız aç..

İnsan tini, bir nevi tarihin kumaşıdır, insanın duygu ve düşüncesinden çıkmış ve tarihsellik kazanmış olan her şeydir. Ancak bu tin kendisini öylece açığa vurmaz; taşlarda, jestlerde, sözcüklerde ve eylemlerde, açımlanmayı yani yorumlanmayı beklemektedir. Bu nedenledir ki Dilthey hermeneutiği veya y..

Kur’an’ın temel ilkelerine zarar vererek Allah’ın dini olan İslâm’a faydalı olunamaz. Bu açıdan İslâm’ın içinde kalarak konuşmanın önemini kavramak durumundayız. Kim olursa olsun konuşurken ya da teori üretirken bu ilkelerin dışına çıkmamalıdır. İster felsefe, ister tasavvuf ve isterse de diğer anla..

Azgelişmişlik Üstünlüktür paradigması, 1996 yılındaki ilk baskısında teknoloji eleştirisini aşacak bir teori geliştirmekten ziyade “(Ey mü’minler, kâfirlere ve zalim düzenlere karşı) Sakın gevşeklik göstermeyin, üzüntüye düşmeyin. Eğer inanıyorsanız (sonunda) galip ve üstün gelecek olan sizsiniz.” (..

“Her insan hayatın bir evresinde Cennet’te yaşadı ve zamanın bir eşiğinde onu yitirdi...”Cennet Bahçesi Miti, tarihsel süreçte farklı disiplinlerden gelen çalışmaların ilgi alanına girdi. 21. yüzyılda, Cennet öyküsünün temel bileşenlerini çözümleyebilmek için, sadece kutsal kitap bildirimleri yeterl..

Holistik algılama tarzının esaslı dayanaklarından biri, -doğru çıkarsamalarla anlamlandırıldığı ve yorumlandığı, kavramlarının içi kabalistik ve paganistik algı tarzlarıyla zehirlenmediği takdirde itibar edilebilecek- kuantum bilgisi ve bilgeliğidir. Holistik nazarın -bütün’den gelen, bütüncül/tevhi..

Türkiye’de Felsefenin Gerçekliği ve Eleştirisi adlı bu çalışmasıyla Ayhan Bıçak, 50 yıldır üyesi olduğu felsefe kabilesinin tarihsel macerasından hareketle “felsefe yapma” pratiğinin bilançosunu çıkarıp Türkiye’de felsefe manzaraların hangi düzeylerde seyrettiğini araştırarak mevcut durumu tümden bi..

Felsefe klasik anlamıyla çoktan tamamlanmış bir projedir. Dolayısıyla felsefenin tümüyle radikal bir başlangıca ihtiyacı vardır. Heidegger’e göre felsefenin özünde meydana gelen bu yalpalama, temelde ‘Varlığın unutuluşu’yla ilgilidir. Öyleyse yapılması gereken, henüz serüveninin başında Platon’la bi..

Dine sığınan insan, her şeyi metaya dönüştüren kapitalist ilişkiler içerisinde, kendisini manevi bir varlık olarak hissetmek istiyor.Din, kapitalizmin acımasızlığı karşısında halkın sığındığı bir liman oluyor; acı karşısında bir afyon görevi üstleniyor, acıyı dindiriyor. Dine yaslanmak, acımasız söm..

Alman şair ve filozof Friedrich Schiller’in İnsanın Estetik Eğitimi Üzerine adlı eseri, her biri kendi başına klasik olan yirmi yedi mektuptan oluşmaktadır.Bu kitap, ‘ahlaklı toplum ideali’ni, tarih, toplum, siyaset ve ahlak felsefesinin, estetik ile buluştuğu yerde görmektedir; Aydınlanmanın, Akıl ..

Devletin doğasını ve reflekslerini çok az kişi Harold Laski kadar iyi anlayabilmiş ve öngörebilmiştir. Laski’nin klasik liberalizme yönelik eleştirileri, modern siyasi düşüncenin yapıtaşlarından olmuştur.Elinizdeki eserinde Laski, devletin egemenliğinin temellerini sorguluyor. ‘Teoride’ halk için va..